TÜRK EDEBİYATI DOSYASI : Urfa Milletvekili Yahya Kemal Beyatlı’nın TBMM’deki Faaliyetleri


Urfa Milletvekili Yahya Kemal Beyatlı’nın TBMM’deki Faaliyetleri

Yıl 2021, Cilt 7, Sayı 1, 1 – 11, 29.03.2021

Derya ÇİNİ ŞİMŞEK

https://doi.org/10.21551/jhf.860334

Öz

Cumhuriyet Dönemi Türk Edebiyatı’nda iz bırakmış yazarlardan birisi olan Yahya Kemal Beyatlı, Osmanlı Devleti’nin yıkılma döneminde dünyaya gelmiş ve Cumhuriyetin ilk elli sekiz yılında yaşamıştır. Trablusgarp Savaşı, Balkan Savaşları, I. Dünya Savaşı gibi Türk tarihinin önemli dönemlerine tanıklık eden Beyatlı, Kurtuluş Savaşı döneminde İleri, Tevhid-i Efkâr, Hâkimiyet-i Milliye, gazeteleriyle Dergâh Mecmuasında Milli Mücadeleye destek veren yazılar yayınlanmıştır. 1922 yılında kısa bir süre içinde olsa Ankara’ya bulunan Beyatlı, yine aynı yıl Lozan Heyet-i Murahhasası’na Müşavir olarak atanmış ve 1923 tarihinde TBMM’nin oluşturulması için yapılan seçimlerde, Urfa milletvekili seçilmiştir. Çalışmada; Türk Edebiyatı’nın önemli isimlerinden Yahya Kemal Beyatlı’nın yazarlığının yanı sıra TBMM’nde Urfa milletvekili olarak seçilmesi ve mecliste bulunduğu dönem yapmış olduğu çalışmalar literatür taraması yapılarak akademik çerçevede aktarılmaya çalışılıp, ”Tarama Modeli” ile incelendi. Araştırmanın sonucunda; Beyatlı, Mecliste; İrşad, Maarif, Kütüphane ve Hariciye Komisyonlarında görev almıştır. 1925’te Fransızlarla yapılan “Türkiye Suriye arasındaki sınırların düzeltilmesi” görüşmelerine delege olarak gönderilmiş, görüşmelerdeki başarılısı nedeniyle 1926 tarihinde Varşova Elçiliğine atanınca, Şanlıurfa Milletvekilliğinden 23 Mayıs 1926 tarihinde ayrılmıştır.

Anahtar Kelimeler

Yahya Kemal Beyatlı,, Urfa,, Milletvekili,, Delege,, Türkiye Büyük Millet Meclisi

Kaynakça

  • Akşin, Sina, İstanbul Hükümetleri ve Millî Mücadele, Son Meşrutiyet, (1919-1920), Cilt II, Cem Yayınevi, İstanbul, 1992.
  • Atatürk, Mustafa Kemal, Nutuk 1919 – 1927, Yayına Hazırlayan Zeynep Korkmaz, Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu, Atatürk Araştırma Merkezi, Türk Hava Kurumu Basımevi, Ankara, 2005.
  • Aydoğan Erdal, Mahmutoğlu Tansu Barış, Mustafa Kemal Atatürk Döneminde Yapılan Seçimler ve Karakteristik Özellikleri, Tarihin Peşinde Uluslararası Tarih ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, Sayı: 10, 2013.
  • Banarlı, Nihat Sami, Yahya Kemal’in Hatıraları, İstanbul Fetih Cemiyeti Yahya Kemal Enstitüsü, İstanbul, 1960.
  • Berk, Kemal, Yahya Kemal Beyatlı “Yaşamı ve Yapıtlarını Okuma Kılavuzu”, Tarih ve Özne, İstanbul, 2001.
  • Beyatlı, Yahya Kemal, Çocukluğum, Gençliğim Siyasi ve Edebi Hatıralarım, İstanbul Fetih Cemiyeti Yayınları, İstanbul, 1999.
  • Beyatlı, Yahya Kemal, Mektuplar Makaleler, İstanbul Fetih Cemiyeti Yayınları, İstanbul, 1977.
  • Ezherli, İhsan, Türkiye Büyük Millet Meclisi (1920-1992) Ve Osmanlı Meclisi Mebusanı (1877- 1920), TBMM Kültür, Sanat ve Yayın Kurulu Yayınları, Ankara, 1992.
  • Gönlübol, Mehmet, Sar Cem, Olaylarla Türk Dış Politikası, Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi Yayınları, Ankara, 1987.
  • İdem Tekin, 2. Dönem TBMM’deki Urfa Milletvekilleri ve Meclis Faaliyetleri, Doç. Dr. Samira Kortantamer Armağanı, Çizgi Kitabevi, 2019.
  • Karacan, Ali Naci, Lozan Konferansı ve İsmet Paşa, Türk İnkılâp Tarihi Enstitüsü Yayınları, İstanbul, 1943.
  • Öztürk, Kazım, Türk Parlamento Tarihi TBMM II. Dönem 1923-1927, C.III, TBMM Yayınları, Ankara, 1994.
  • Seha, L. Meray, Lozan Barış Konferansı, Tutanaklar-Belgeler, İkinci Takım Cilt II, Yapı Kredi Yayınları, İstanbul, 1972.
  • Şimşek, Çini Derya, Ankara’da Açılan İlk Gürcistan Temsilciliği ve Türk Gürcü İlişkileri, Siyasal Kitapevi, Ankara, 2019.
  • Şimşir, Bilal N., (Şair Yahya Kemal Beyatlı’nın Elçiliği Ve Büyükelçiliği, Atatürk Araştırma Merkezi Dergisi Cilt: XXIII / Mart-Temmuz-Kasım, 2007.
  • Tevfikoğlu, Muhtar, Ölümünün Yirmi Beşinci Yılında Yahya Kemal, “Son Yıllarında ve Son Hastalığında Yahya Kemal” Ankara, 1983.
  • Tozluyurt, Meral, Yahya Kemal Beyatlı’nın Siyasi Portresi, Gazi Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Ankara, 2007.
  • Tunçay, Mete, Tek Parti Yönetimi (1923-1931), Yurt Yayınları, Ankara, 1981.
  • Türkiye Büyük Millet Meclisi Albümü (1920 -1950), TBMM Basın Ve Halkla İlişkiler Müdürlüğü Yayınları, Ankara, 2010.
  • Türkmen, Zekeriya, “Mustafa Kemal Paşa’nın Samsun’a Hareketi Ve Müfettişlik Bölgesindeki Faaliyetleri”, 90.Yılında Millî Mücadele Sempozyumları, Atatürk Kültür, Dil Ve Tarih Yüksek Kurumu, Atatürk Araştırma Merkezi, Ankara, 2011.
  • Uysal, Sermet Sami, Yahya Kemal’le Sohbet, Kitap Yayınları, İstanbul, 1953.
  • Yalçın, Semih, “Millî Mücadele Dönemi”, 90.Yılında Millî Mücadele Sempozyumları, Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu, Atatürk Araştırma Merkezi, Ankara, 2011.
  • Yazıcı, Sefer, Milli Egemenlik Belgeleri, TBMM Kütüphane ve Arşiv Hizmetleri Başkanlığı, TBMM Basımevi, Ankara, 2015.

DOKUMANI BURADAN İNDİREBİLİRSİNİZ.

İnceleyeceğiz ...

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google fotoğrafı

Google hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s