BİYOGRAFİ DOSYASI : Gaspıralı İsmail Bey (1851-1914) KİMDİR ???


Gaspıralı İsmail Bey (1851-1914) KİMDİR ???

Doğumunun 170. Yılında Gaspıralı İsmail Bey (1851-1914) / Prof. Dr. Mehmet Saray /turkishforum – Abdullah Türer Yener

Türk dünyasına en büyük zararı Doğu Türkistan’ı işgal eden Emperyalist Çin ile Batı Türkistan’ı işgal eden emperyalist Rusya olmuştu. Doğu Türkistan halkını oluşturan Uygur Türkleri 1934’den itibaren Çin’in baskısına dayanamayıp Çin yönetimini kabul etmek mecburiyetinde kalmıştı.

Devletlerarası hukuka aykırı olarak Çin’in yaptığı bu işgale, yaklaşan 2.Dünya Savaşı nedeniyle diğer ülkeler tarafından tepki gösterilmemiştir. Bugün BM.nin kabul ettiği bütün insan hakları beyannamelerini kabul edip imzalayan Çin yönetimi Uygur Türklerinin haklarını tanımadığı gibi, Doğu Türkistan’dan bahsedilmesine tahammül edemiyor ve bu Türk ülkesini Çin’in bölünmez bir parçası olduğunu söylüyor. Çin’in bu insanlık ve hukuk dışı devam ederken, pek çok Türk ülkesini işgal edip sömüren ve zulmeden Rusya, hukuk dışı kurulan sömürü sistemini ve imparatorluğunu kaybetmiş ve beş Türk cumhuriyetinin istiklalini tanımak mecburiyetinde kalmıştı. Ezeli rakibi ABD’nin Ukrayna ile olan ilişkilerinden rahatsız olan Putin yönetimindeki Rusya, bir açıklama yaparak, uluslar arası hukuka aykırı bir şekilde işgal ettiği Kırım’ın “Rusya’nın ayrılmaz bir parçası olduğunu” ilan etmiştir.

Bir Kırım Türk’ü olan ve ömrünü Türk dünyasının “dil’de,fikir’de ve iş’de birlik” halinde yaşaması için harcayan Gaspıralı İsmail Bey’i doğumunun 170.’inci yıldönümünde anmak bu satırların yazarını son derece üzmüştür. Rusya’nın bu hukuk dışı açıklamasına ne Türkiye’den, ne diğer Türk cumhuriyetlerinden ve nede diğer ülkelerden bir tepki gelmemiştir. 12 Kasım 2021’de İstanbul’da “Türk Konseyi” toplantısına katılan Türk Cumhuriyetleri liderlerinin bu konuda bir söz söylememesi ayrıca son derece düşündürücüdür. “Türk Dünyasında Birliğin Kurulması Şart” adlı kitabımda Gaspıralı’ya ayrı bir bölüm ayırmış ve “Türk Dünyasında Birliğin Önderi Gaspıralı İsmail Bey Olmalıdır” demiştim. Aynı kökten gelen kardeş Türk cumhuriyetlerinin halkları arasında dil birliğinin, kültür birliğinin ve iş birliğinin gelişmesi için mücadele eden Gaspıralı İsmail Bey’in mücadelesi son derece insani ve hukuki olduğu için, UNESCO teşkilatı 2014 yılını “Gaspıralı İsmail Bey’i anma yılı” ilan etmişti. Bu vesileyle Gaspıralı’yı ve mücadelelerini anlatan bir konferansı İstanbul Üniversitesinde yapmıştık. Gaspıralı’yı doğum yıldönümünde anan bir konferansın tertip edilmemesi son derece üzücüdür. Kardeş Türk Cumhuriyetlerinin istiklallerinin otuzuncu (30.) yıldönümünde dil ve kültür birliğimizi sağlayacak ne kadar az hamle yapıldığını üzülerek belirtmek mecburiyetindeyim.

Ankara’da toplanan Türk Cumhuriyetleri Cumhurbaşkanları toplantısında alınan kararlara göre ortak tarihimiz, edebiyatımız yazılıp okullarda öğretilecekti. Ayrıca ortak alfabemiz ve ortak lügatimiz olacaktı. Bu konuların projelerini yürüten kişi olarak, ben üzerime düşeni yaptım kardeş cumhuriyetlerin bilim adamlarını Ankara’ya davet ederek projeleri tamamlayıp yetkililere teslim etmiştim. Yetkililere defalarca rica etmeme rağmen , Gaspıralı İsmail Bey’in ruhunu şad edecek şekilde bu alanda bir adım çalışma yapılmadı. Kardeş Türk Cumhuriyetlerinin okullarında Rusça nasıl öğretiliyorsa, Türkiye Türkçesi de iyi yetişmiş öğretmenler tarafından gençlere öğretilmelidir. Aynı şekilde kardeş cumhuriyetlerin kullandığı diller veya lehçeler de Türkiye’deki okullarda okutulmalıdır. Gaspıralı’nın yaptığı gibi, bugün bizler yapamazsak Türk dünyasında birliği sağlamak kolay olmayacaktır. Dil ve kültür birliğinin yanı sıra ekonomi ve ticaret alnında da büyük hamleler yapmamız gerekiyor. Kısaca, Türk dünyasında birliği sağlayacak çalışmaları yaptığımız zaman bu birliğin sağlandığını göreceğiz. Ve göreceğiz ki her kardeş cumhuriyetin halkı daha mutlu bir hayat yaşayacaktır. Gaspıralı 1914 yılında vefat ettiği zaman, Türk dünyasının meselelerini iyi takip eden Ord. Prof. Dr.Fuad Köprülü hoca onun için şu sözleri söylemişti: “Bütün hayatını Türklüğün yükselmesine sarf eden bu büyük adam, Türk milletinin ebedi şükranına layıktır”. Bu, Türk dünyasına verdiği hizmetler dolayısıyla Gaspıralı İsmail Bey için söylenebilecek en doğru, en güzel sözlerdi. Bu inançta olan bu satırların yazarı da “Türk Dünyasında Eğitim Reformu ve Gaspıralı İsmail Bey (1851-1914)” ve “Gaspıralı İsmail Bey’den Atatürk’e Türk Dünyasında Dil ve Kültür Birliği” kitaplarını yazmıştım. Gaspıralı’nın yaptıklarını bizler de yapmalıyız. Hem Türkiye’de ve hem de kardeş Türk cumhuriyetlerinin okullarında Gaspıralı anlatılmalıdır.

Yayım tarihi 09 Ocak 2022

A.Türer YENER tarafından yazıldı.

Babasının Türk Silahlı Kuvvetlerinde Subay olması nedeni ile 8.09.1944 Senesinde Çanakkale- Gelibolu/ Bolayırda doğdu. – İlk okul tahsilini Erzurum ve Elazığda yaptı. Ortaokul ve Liseyi İstanbul Bakırköyde bitirdi. – Askerliğini 1965 senesinde Türk Deniz Kuvvetlerinde , Heybeliada Deniz Harp Okulunda yaptı .31.12. 1967 senesinde terhis oldu. – 1968 senesinde kısa bir dönem, İstanbulda yayınlanan Günaydın Gazetesinde çalıştı. – 1.04.1968- 1.10.1990 seneleri arasında Türkiye faaliyet gösteren Mobil Oil Türk A.Ş firmasında çalıştı ve buradan emekli oldu. Emekli olduktan sonrada muhtelif Açık hava Reklam firmalarında Genel Müdür Yardımcılıklarında bulunmuştur. – 1980 senesinden sonra kurulan İDİL- URAL TÜRKLERİ KÜLTÜR VE YARDIMLAŞMA DERNEĞİ’nin kuruluş çalışmalarında bulunmuş, Kurucu yönetim kurulu üyesi olarak görev yapmıştır..Halen bu derneğin üyesidir. – 1990 tarihinden 2004 senesine kadar İstabul Zeytinburnunda bulunan ,KAZAK TÜRKLERİ VAKFINDA Genel Sekreter olarak çalıştım. Halen Zeytinburnunda bulunan KAZAK TÜRKLERİ VAKIF BİNASININ yapılmasında Kazak Türkleri Vakfı kurucu üyeleri ile çalıştım. – 1992 senesinden itibaren o zamanlar Almanyada ikamet eden ,Dünya Tatar Ligi Genel Başkanı ve Tataristan Yasama Organı, Milli Meclisin Fahri üyesi Rahmetli Sayın Ali Akış büyüğümüzle devamlı mektuplaşarak ve telefon görüşmeleri yaparak İdil, Uralla ile ilgili bilgileri kendilerinden aldım. Bana gönderdikleri mektuplar halen bende bulunmaktadır. – Tataristan Cumhuriyeti , Rusya federasyonu ve Türk dünyası ile yakın ilişkiler içinde bulunmaktayım. Rusya federasonuna bağlı Tataristan Cumhuriyetinde kurulu ,Bütün Dünya Tatar Girişimci Destek Kuruluşu 29.03.2013 tarihli resmi belgelendirme ile A.Türer yener ‘ i Türkiye ve Tataristan arasındaki Yatırım ve İş projeleri, Ticaret,Kültür, ilişkileri ile tüm gerekli görüşmeleri gerçekleştirmek üzere vekil tayin etmişlerdir. – A.Türer Yener 1995 senesi Mart ayında Türkiyede kurulu 23 Türk dernek ve Vakıf Yönetim kurullarınja ,Türkiye Cumhuriyetinde ilk defa bir araya getirerk Kazak Türkleri Vakfı adına Yemek vermiş Türk boylarının müzikleri Tümata Grubu tarafından çalınmış duygulu anlar yaşanmıştır. – 19.3.1995 tarihinde TRT-1 Televizyonunda Sayın Mustafa Yolaçanın programında ,TRT Televizyonu Müdür Sayın Mustafa Gerçekerin büyük yardımları ile Türkiye Cumhuriyetinde İlk defa NEVRUZ BAYRAMI TÜRK BAYRAMI OLARAK kutlanmıştır. Progaram canlı olarak 2 saat boyunca Asya ve Avrupa yayınlanmış Türklerde Nevruz bayramı anlatılmış, Yine Tümata Grubu liderleri Doc.Dr.Oruç Güvenç ile otantik Orta asya Türk müziği konseri verilmiştir. Ayrıca orta Asya Türk kıyafetlerini yansıtan bir defile sunulmuştur. – A.Türer Yener Türk dünyası ile ilgili her sene yapılmakta olan yurt içi ve dışı toplantılarda bulunmaktadır. A.Türer Yener ‘in; Anne ve baba ailesi -1800 senelerinin sonlarına doğru Türkiyeye gelerek yerleşmişlerdir. ailesi çok geniş aile topluluğudur. – Baba Tarafı Kazan Tatar -Türklerinden , Orenburg kökenli Şeripov ailesinden olup ve Kazan da Apanay ailesi ilede yakın akrabalık ilişkileri bulunmaktadır. ailesine 6 kuşak kadarına kadar ulaşmıştır. Tataristan ve Başkurtıstanda ailelerini bulmuştur. – Anne tarafı Rusya Federasyonuna bağlı Kubandan Türkiyeye 1800 senelerinin sonlarına doğru, Türkiyeye gelerek Balıkesire yerleşen çerkezlerdendir. Ubıh boyundan olup, Cizemua ailesindendirler. Pşizemuktur – A.Türer Yener , ,halen Merkezi Newyorkda olan Dünya Türkleri Birliğinin Türkiyedeki haberleşme ayaklarından biri olup, email ortamında, Dünya Türk Birliği ,Turkish forum-Türk dünyası , Türk dünyası gazeteciler Federasonu üyeleri ile karşılıklı olarak haberleşmektedir. -Halen Bulgaristan Türkleri derneğinin Başkan Danışmanlığını ve Türkiye Azerbaycan Dernekleri Federasyonu Danışma kurulu üyeliğini yapmaktayım. -2015 -2020 seneleri arasında Azerbaycan Cumhuriyeti Bakü merkezli voicepress.az haber ajansının resmi Türkiye Temsilciliğini yapmaktayım.

İnceleyeceğiz ...

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s