SRİ LANKA DOSYASI : Rajapaksa Rejimi Gitti. Sri Lanka için Sırada Ne Var ???


Rajapaksa Rejimi Gitti. Sri Lanka için Sırada Ne Var ???

Sonsuz Ark/ Evrensel Çerçeveye Yolculuk

Sonsuz Ark’ın Notu:

Çevirisini yayınladığımız analiz, The Guardian, The Observer ve Economist gibi bir dizi medya organında Güney Asya meseleleri hakkındaki yazıları yayınlanan, Sri Lanka’nın başkenti Colombo’da ikamet eden Hintli gazeteci PK Balachandran’a aittir ve Cumhurbaşkanı Gotabaya Rajapaksa’nın, “barışçıl” göstericilere karşı güç kullanımına karşı uyarıda bulunan ABD Büyükelçisi Julie Chung’un ordu, polis, yargı ve milletvekilleri dahil, bütün devlet mekanizmasını, baro konseyini, iş dünyasını, medyayı ve çeteleri organize ederek çıkardığı ayaklanmalar sonrası ülkeden kaçarak istifa etmesine ve süregiden istikrarsızlığa odaklanmaktadır. Sri Lanka, ABD’nin dünyanın birçok yerinde uyguladığı kaos merkezli projelere açıkça maruz kalmaktadır. Okuyacağınız analiz, Kanlı Amerikan Yüzyılı‘nın, Türkiye’de de sıklıkla karşılaştığınız (Erdoğan karşıtı bütün organize saldırılar; 2007-2008 Cumhuriyet Mitingleri, Ak Parti’ye açılan kapatma davası, 7 Şubat 2012 Mit Müsteşarının tutuklanmasına yönelik FETÖ girişimi, 2013 Gezi Terörü, 17-25 Aralık FETÖ Emniyet-Yargı Darbesi, PKK-DAEŞ terör saldırıları, 15 Temmuz Darbesi) en somut icraatlarından birine Sri Lanka‘da tanıklık etmenizi sağlayacaktır. Kuşkusuz Rajapaksa ailesinin bütün fertleri Saddam, Kaddafi, Hüsnü Mübarek, İmran Han gibi işleri bitince devreden çıkarılan, öldürülen ya da itibarsızlaştırılan Amerikan destekli diğer figürlerden farklı değildi; IMF her zaman ABD’nin elindeki ekonomik-sosyolojik ve siyasi bir tetikçi, terör örgütleri de istikrarsızlık ve korku üreten birer maşa olmaya devam ettiler. Dünya Küresel Satanist Çete’nin kaos mekanizması olarak ABD Devletinin vahşeti sayesinde henüz kendi öz saygısına sahip çok fazla insanın yaşadığı bir yer olmamaya devam ediyor. Karmaşık ilişkiler ağında kimin hangi amaca hizmet ettiğini tespit etmek artık çok zor değil. Bir günah keçisi üretmek, iyi ve kötü polisi oynamak hep alışılageldik şeyler.. Ekonomist Steve Hanke şöyle diyor: "Sri Lanka iki nostrum sayesinde çöktü: Organik Tarım ve Modern Para Teorisi. Yol gösteren epistemik topluluğun kilit üyeleri kimlerdir? George Soros, Joe Stiglitz, Dünya Ekonomik Forumu ve Dünya Bankası."

Seçkin Deniz, 24.07.2022, Sonsuz Ark

The Rajapaksa Regime Is Gone. What Next for Sri Lanka?
"Sonunda “Gota” gitti, ancak Sri Lanka’nın kronik istikrarsızlığını sona erdirmek Rajapaksas’ı devirmekten daha zor bir görev olacak."

Çeteler, Sri Lanka’daki Gotabaya Rajapaksa-Ranil Wickremesinghe hükümetine son verdi. Cumartesi günü, öfkeli gençlerden oluşan büyük kalabalık, cumhurbaşkanı ve başbakanın resmi konutlarını bastı ve iki liderin istifa etmeye zorlamak için Wickremesinghe’nin özel konutunu ateşe verdi.

Hem Cumhurbaşkanı Gotabaya Rajapaksa hem de Başbakan Ranil Wickremesinghe istifa etme niyetlerini açıkladılar. Cumhurbaşkanı 13 Temmuz’da istifa edeceğini söylerken, başbakan önerilen tüm partilerden oluşan hükümet kurulur kurulmaz istifa edeceğini söyledi.

Sri Lankalılar, itibarsız ikilinin topluma açıkça yabancılaşmalarına rağmen hala görevde kalmasına şaşırıyorlar.

Bu arada, Meclis Başkanı Mahinda Yapa Abeywardena’nın çağrısıyla toplanan meclisteki bütün partiler cumhurbaşkanı ve başbakanın istifasını talep etmiş ve Meclis başkanının en fazla 30 gün süreyle geçici cumhurbaşkanlığı görevini üstlenmesini önermişti. Bu süre içinde parlamento Rajapaksa’nın görev süresini tamamlayacak bir cumhurbaşkanı seçmelidir.

Parti liderleri, Wickremesinghe’nin, bir kurtarma paketi için Uluslararası Para Fonu (IMF) ile kritik görüşmeleri tamamlamasına ve çeşitli ülkelerden yakıt tedarikini güvence altına almasına izin verilmesi talebini reddetti. Bakanları onun adına konuşmayı reddettiler; bazıları istifa niyetini açıkladı.

Çete şiddetinin eşi benzeri görülmemişti çünkü kitlesel öfke ilk kez Tamiller veya Müslümanlar gibi bir azınlık topluluğuna değil, ülkenin üst düzey yöneticilerine yöneltiliyordu.

Polis ve itfaiye, binlerce kişinin demir barikatları kırıp başkanın sömürge döneminden kalma malikanesini ve başbakanın resmi konutunu işgal etmesini izledi. Gecenin ilerleyen saatlerinde çete, başbakanın özel konutunu ateşe verdi ve her ikisi de estetik meraklısı olan Wickremesinghe ve karısı tarafından toplanan yüzlerce kitabı, antikayı ve tabloyu yok etti.

Sri Lanka devlet mekanizması, ajitatörlerin sayısının ve aldıkları halk desteğinin ağırlığı altında çökmüş gibi görünüyordu. Aylarca yiyecek, yakıt ve ilaç gibi temel ihtiyaçlar için acı çeken ada ulusunun vatandaşları, topluca daha iyisini hak etmeyen “haydutlar” olarak alay edilen siyasi liderlere yönelik yıkım ve kundaklamayı zımnen onayladılar.

Ancak, ne Rajapaksa ne de Wickremesinghe, ordu tarafından bilinmeyen güvenli evlere tahliye edildiği için saldırılar sırasında ikametgahlarında değildi.

Birikmişti

Cumartesi günü, siyasi durumun geri dönülmez bir şekilde aleyhine döndüğü Rajapaksa için açıktı. Muhalefet Cumartesi günü resmi konutunun önünde büyük bir miting düzenleyecekti. Sistemin çöküşünün ilk işareti, mahkemelerin polisin cumhurbaşkanının evinin yakınındaki mitingleri yasaklama talebini reddetmesiyle ortaya çıktı. Polisin Cuma günü uyguladığı sokağa çıkma yasağı, Sri Lanka Baro Konseyi’nin talebi üzerine Cumartesi günü sabah saat 8’de kaldırıldı. Cumartesi günü çalışmaması gereken trenler ve otobüsler çalıştı ve binlerce ajitatörü Colombo’ya taşıdı.

Yürüyüşçülere başlangıçta direnen polis, sonunda teslim oldu ve kalabalığın cumhurbaşkanının ve başbakanın resmi konutlarına baskın yapmasına ve ardından Wickremesinghe’nin kişisel konutuna saldırmasına izin verdi. Ordu ayrıca harekete geçmemeye karar verdi, çünkü görünüşe göre Batılı ülkelerden yetkililer, özellikle ABD Büyükelçisi Julie Chung, “barışçıl” göstericilere karşı güç kullanımına karşı uyarıda bulunmuştu.

Özellikle, Sri Lanka Podujana Peramuna (SLPP) liderliğindeki iktidar koalisyonunun birkaç üyesi cumhurbaşkanının istifasını istedi. Rajapaksa’nın destek tabanı yokmuş gibi görünüyordu. İktidar partisi ve koalisyon ortaklarından, kanun ve düzen mekanizmasından ve mahkemelerden oluşan destek yapısı çökmüştü. “Gota Go Home” ajitatörleri, avukatlar, Katolik, Protestan ve Budist din adamları, önde gelen Müslüman liderler ve sendikalar gibi kamu güçleri artık çağrıda bulunuyordu.

Gotabaya’nın Yükselişi ve Düşüşü

Gotabaya Rajapaksa, eski Başkan ve SLPP lideri Mahinda Rajapaksa’nın küçük kardeşidir. Mahinda 2005 yılında ayrılıkçı ve Sinhalese milliyetçiliği karşıtı bir platformda iktidara geldiğinde ve 2006 yılında ayrılıkçı Tamil Kaplanları ile savaşa girmeye karar verdiğinde, Sri Lanka ordusundan emekli bir yarbay olan Gotabaya savunma bakanı olarak görev almak üzere ABD’den geri döndü. Savaşı kazandıktan sonra kentsel gelişim bakanı olarak parladı.

Mahinda, 2015 yılında görevden alındı, ancak aile uzun süre kenarda kalmadı.

Ağustos 2019’da, İslami teröristler tarafından (Seçkin Deniz’in Notu: Bu da koca bir yalan olarak, sahte CIA gerçeği olarak ABD’nin klasik terör saldırılarından biri olarak kayda geçmiştir. ABD’nin seçimleri etkilemek için yaptığı terör saldırılarından biridir. ve tıpkı Abe Shinzo‘nun öldürülmesiyle Japon seçimlerini etkilediği gibi. Lütfen 24 Nisan 2019 tarihli ‘CIA-Stratfor ve Terör; ABD Sri Lanka’dan Ne İstiyor?’ başlıklı analizime bakınız) gerçekleştirilen bir dizi intihar saldırısı, güçlü bir lider talep eden yeni bir Sinhalese-Budist çoğunluk milliyetçiliği dalgası üretti. SLPP ve onun milliyetçi müttefikleri, Gotabaya Rajapaksa’yı, onun savaş kazanma yollarının gücüne dayanarak 2019’da başkan adayı olarak seçtiler. Seçimleri süpürdü.

Ancak göreve geldiği andan itibaren Gotabaya, sivil yetkilileri kilit görevlerde emekli askeri görevlilerle değiştirmeye başladı ve bu da kamu hizmetinde dehşete neden oldu. Profesyonel politikacıların tembel, verimsiz ve yozlaşmış olduğuna inandığı için bakanları ve milletvekillerini pek umursamadı. Böylece kendi parti adamları da dahil olmak üzere tüm siyasi sınıfı yabancılaştırdı. Siyasi açıdan bilgili Rajapaksa klanındaki deneyimli adamlar bile onu fikirlerinden vazgeçiremezdi.

Gotabaya’nın ilk eylemleri popülistti, ancak hazinenin zayıflaması pahasına. Geliri azaltan vergi indirimlerini açıkladı. 100.000 işsiz üniversite mezununu devletin kaynaklarını tüketen küçük devlet işlerine aldı. Ayrıca Müslüman azınlığa karşı çıktı ve onları terörist veya cihatçı olarak gördü.

COVID-19 salgını Sri Lanka’yı vurduğunda sık sık sokağa çıkma yasağı emri verdi. Ekonomi durma noktasına geldi. İhracat gelirleri ve gümrük vergileri düştü. Pahalı karantina düzenlemeleri nedeniyle turist gelişleri azar azar düştü. Yurt dışında çalışan vatandaşlardan gelen havaleler de azaldı. Tüm bunlara ek olarak, Rajapaksa birdenbire, nüfusun yüzde 70’ini etkileyen tarım sektörünü mahveden kimyasal gübre ve böcek ilacı yasağını kaldırdı.

İthalata bağımlı ülke dolar kriziyle karşı karşıya kalırken, dış kredi taksitlerini ödeme zamanı geldi. 2022’de Sri Lanka, 1 milyar doların biraz üzerinde döviz rezervine sahipken 7 milyar dolar borç ödemek zorunda kaldı. Nisan ayında Sri Lanka kredi geri ödemelerinde temerrüde düştü ve geri ödeme rejiminin yeniden yapılandırılmasını istedi. IMF’nin koşullarından korkan hükümet, kurtarma için IMF’ye yaptığı başvuruyu erteledi. Colombo IMF’ye yaklaştığında, ülke sefil durumdaydı; Ocak ve Haziran ayları arasında Hindistan’dan gelen toplam 3,5 milyar dolarlık bağışlarla ayakta kalmıştı.

Hükümet, tamamen Hindistan kredi limitlerine bağlı olarak, halkın temel beklentilerini bile karşılayamıyordu: Araçlarına yakıt, sofrada yemek ve devlet hastanelerinde ilaç. Gıda enflasyonu yüzde 56’ya ulaştı.

Çoğunluğu gençlerden oluşan huzursuz Sri Lankalılar, o zamana kadar cumhurbaşkanlığı ofisinin ana girişini yüzsüzce kapatan “Gota Go Home” hareketini başlatmıştı. 24 saat süren ajitasyon, ajitatörlerin tüm Rajapaksa klanının görevden alınmasını talep etmesiyle haftalarca devam etti. Başbakan Mahinda Rajapaksa’nın takipçilerinin 9 Mayıs’ta barışçıl “Go Home Gota” ajitatörlerine karşı gerçekleştirdiği şiddetli bir saldırı Mahinda’nın istifasına yol açtı. Ancak bundan sonra bile, ajitatörler Rajapaksalar’ın ve diğer 60 iktidar partisi honchosunun ilçelerdeki evlerini yaktı.

Wickremesinghe’ye giriş (ve çıkış)

Mahinda’nın istifasının ardından, tüm partilerden oluşan bir hükümet kurulması yönünde yüksek bir talep vardı. Cumhurbaşkanı muhalefet lideri Sajith Premadasa’dan bir hükümet kurmasını istedi, ancak Premadasa, Gotabaya’nın reddettiği bir koşulu öne sürdü, önce cumhurbaşkanının istifa etmesi gerektiğini söyledi. Daha sonra Ranil Wickremesinghe’den başbakan olarak göreve gelmesini istedi. Wickremesinghe, Gotabaya’nın kabul ettiği elinin serbest bırakılması şartıyla görevi kabul etti.

Bu arada, Hindistan’ın kredi limitlerinin sonuna gelmesiyle halkların sıkıntıları devam etti. Borçların yeniden yapılandırılmasının zaman alacağı ve IMF’nin borç yapılandırmasına bağlı olan kurtarma paketinin yakın zamanda beklenmediği açıktı. Çoğu Sri Lankalı ve parlamentodaki politikacılar, Wickremesinghe’nin yanı sıra Gotabaya Rajapaksa’nın da istifa edeceği bir hükümet değişikliğinin yardımcı olacağı görüşündeydi.

Ortak talep, seçilmiş bir milletvekili olmayan, seçilmiş tek bir milletvekili olmayan Birleşik Ulusal Parti’yi (UNP) temsil eden, siyasi meşruiyeti sorgulanan Wickremesinghe yönetiminde yamalı bir hükümet değil, tüm partilerden oluşan bir hükümetti. Wickremesinghe’nin cumhurbaşkanının ve parlamentodaki en büyük tek parti olan SLPP’nin desteğini alması önemli değildi. Nefret edilen Rajapaksas’ın bir “uşağı" olarak görülüyordu.

İnsanlar Rajapaksa ve Wickremesinghe istifa etmedikçe iyi bir şey elde edilemeyeceğini hissettiler. İkili gitmeyip ülkede kötüye giden işleri tersine çevirebileceklerini söylemeye devam edince, ajitatörler şiddet uygulamaya ve ikiliyi istifaya zorlamaya karar verdiler.

Sri Lanka’nın geleceği artık son derece belirsiz. Bütün partilerden oluşan bir hükümetin kurulması zor olacaktır, çünkü parlamentodaki partiler son derece farklı partilerdir ve her biri diğeriyle sıkı bir rekabet içindedir. Çeşitli grupları tek bir çatı altında toplayacak göze çarpan bir lider yoktur. İstikrarsızlık göz önüne alındığında, IMF paketi ertelenecek, dış yardımlar kesilebilecek ve yabancı yatırım gelmeyecektir.

Başka bir deyişle, Rajapaksa ve Wickremesinghe’nin devrilmesi, Sri Lanka’nın sıkıntılarının sonu değil. Aslında önümüzdeki haftalarda daha da akut bir krizin habercisi olabilir.

PK Balachandran, 12 Temmuz 2022, The Diplomat

(PK Balachandran, Sri Lanka, Colombo’daki üssünden Güney Asya meseleleri hakkında yazan deneyimli bir Hintli gazetecidir. The Guardian, The Observer ve Economist gibi bir dizi prestijli yayın için yazmıştır.)

Seçkin Deniz, 24.07.2022, Sonsuz Ark, Çeviri, Çeviri ve Yansımalar

Çeviriler ve Yansımalar

İnceleyeceğiz ...

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s